Kulturë

Primatologji: Shkenca e Sjelljes së Majmunëve

  three_chimpanzees_with_apple

Nje hap tjetër i madh përpara përgjatë kuptimit të dijes së paraardhësve tanë.

 

Primatologjia është thjeshtë shkencë e sjelljes së majmunëve, qëllimi kryesor e kësaj lëmie të studimit është që të jetë e mundur të kuptohen disa paisje njerëzore mes kuptimit të sjelljes  së kushërinjëve/paraardhësve tanë.

mosaique-singe

Kohën e fundit disa shkencëtarë Gjerman, Amerikan dhe Francez që i takojnë kësaj fushe të hulumtimit zbuluan diçka ekstremisht të pazakontë… Disa majmunë që jetonin në rajonet e Afrikës Perëndimore si Guinea-Bissau, Côte d’Ivoire apo Burkina Faso… tregojnë një fenomen të çuditshëm. Veçanërisht shimpanzat (majmun shumë i përafërt me njeriun),  një eksperiencë me disa individ të shimpanzave rrit qështje tjera në këtë komunitet shkencëtarësh. Një sistem i kamerave të fshehta janë vendosur në drunjë apo në tokë kanë filmuar disa shimpanza (në përgjithësi disa mashkuj te rritur por poashtu edhe disa femra dhe disa individ te rinjë) duke përdorur gurë por në një mënyrë shumë të pazakontë. Për vite ne e dinim se shumica e majmunëve kanë qenë të mundur të përdorin instrumente te ndryshme në mënyrë që të jenë më efektiv dhe aktiv në ambientin e tyre (duke përdorë gurë për të thyer arrat, në gjendje që të përdorin shkopinjë druri për ti kapur milingonat…) por këtë herë kanë përdorur gurët për qëllim të “pa sens”. Ata mblidhnin gurë mbi gurë tek rrënja e drurit. Pasi të mbaronte ky ritual i çuditshëm ( mund të jetë kohë e gjatë që secili majmun të zgjedh çdo gurë të ndryshëm dhe ta vendos në grumbull), shimpanzat marrin tjerë gurë dhe i hedhin ato tek trungu i drurit. Ky aksion mund të përsëritet disa herë në muaj. Andaj ky zbulim ngrit shumë pyetje mes shkencëtarëve dhe primatologëve, por shumica e tyre vijnë me ide të ngjajshme: pas hipotezave tjera (sikur fakti të krijohet një pikë referimi për të shënuar rrugë apo pikë precize) që erdhi në fund të vdekur, ideja kryesore është se ndoshta toka kulturore, traditat dhe ritet nuk do të ishin zakone të veçanta njerëzore, por diçka më antike që ju përket paraardhësve tanë… Një zbulim që do të bëjë me flokë të bardha shumë nga shkencëtarët formal.

Përkthyes nga : Sokol Makolli

stone-on-stone-977955_1920

 

Advertisements

Categories: Kulturë, Shqip

Tagged as: , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s