Kulturë

Muzikë pa kufij “Khorakhané – Me anë të erës” nga Fabrizio De André

Muzika është një instrument themelor dhe një automjet për shperndarje idesh, mendime dhe imazhe. Ku fjalët ne muzikë bashkojne njerëz nga e gjithë bota dhe të lejojne për të ndarë çdo lloj ndjenje. Sot unë dua të ju tregojë për një kompozitor italian, Fabrizio De André (1940-1999), i cili kryesisht ka shkruar këngë për pakicat, njerëzit e varfër dhe për çdo person i “padukshem” për shoqërinë. Ai nuk ishte vetëm një kompozitor, por edhe nje shkrimtar historie poashtu edhe një poet. Këngët e tij kanë gjithmonë një sfond politik dhe shoqëror, ai e dinte se si të shkruaj për dashurinë dhe për luftën, në lidhje me protestat sociale dhe mbi të drejtat. Ai ishte gjithashtu një muzikant, dhe ati i pëlqente të shprehet përmes një përzierje ndërkulturore te te dyave, mesdheut dhe muzikës orientale, përmirësimin e marrëdhënieve ne muzikë dhe marrëdhëniet kulturore midis pjesëve të ndryshme të botës.

Një nga këngët e mia të preferuar nga Fabrizio De André është Khorakhané – Me anë të erës. Kënga është pjesë e albumit Anime Salve, albumi i fundit nga autori, lëshuar në vitin 1996. Khorakhané është një fjalë nga gjuha rome, që do të thotë fjalë për fjalë “Lexues Coran”, por ky është edhe emri i një grupi musliman. Romët nga Kosova që erdhen në Itali mes 1991 dhe 1993 erdhen për të shpëtuar nga lufta.

Kënga ka për qëllim për të rritur ndërgjegjësimin e njerëzve ndaj romëve. Në pjesën e parë, kënga flet për gjendje të rëndë sociale dhe ekonomike në të cilën romët jetojnë me filozofinë e tyre të jetës: duke i dhënë fëmijëve emrat e njerëzve aktualisht në pushtet, duke i fshehur bizhuteritë e tyre në bukë të madhe (Duke ditur se si të lexojne librin e botës / me fjalë të ylbertë dhe jo me shkrim). Vargjet e ardhshme janë për romët të cilët u vranë nga regjimi nazist gjatë Luftës së Dytë Botërore / Jugosllavia, Polonia, Hungaria / ushtarët ishin duke marrë të gjithë / dhe ata i kishin hedhur të gjithë ). Në fund, ai thote disa fjalë në lidhje me praktikën e romëve të kërkuar ne prospekt, dhe ai këndon: “Dhe në qoftë se kjo do të thotë vjedhje / këtë linjë te bukës në mes të mjerimit dhe pasurise / në pasqyrën e kësaj fushe / në sytë e mi të qartë si një lamtumire / mund të telefononi vetem ate  që e di në lidhje me marrjen në gojën e tij / pikëpamja e Perëndisë. ”
Në prezantimin e kësaj kënge, gjatë një koncerti , Fabrizio De André thotë disa fjalë te rëndësishme, që unë dua për të përkthyer për ju, ndërsa poashtu ju rekomandoj që ta dëgjoni këtë këngë të mrekullueshme:  “Margjinalizimi vjen me sjellje të cilat janë fituar nga kultura shumë të vjetra. Romët shkojnë nëpër botë që prej më shumë se dy mijë vjet […]. Këta njerëz romë, ky komunitetit i lirë, është prekur nga dromomania, dëshira e përhershme për të lëvizur veten. Unë mendoj se ata kurrë nuk e kane dëmtuar dikë, […]; është e vërtetë, ata vjedhin – gjithsesi ata nuk e ndalin dot  instinktin primar i cili ekziston në çdo AND te  qenieve njerëzore […], por kurrë nuk kam dëgjuar se ata vjedhin nëpërmjet bankës. […] Ata shkojnë rreth pa armë; kështu që unë mendoj se në qoftë se ne kemi për të dhënë Çmimin Nobel për Paqe për një popull, romët duhet te jene ato qe ju rekomandoj. Khorakhané” Teksti në anglisht këtu: http://deandretranslated.blogspot.mk/2014/12/anime-salve-forza-di-essere-vento-by.html

brasski

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s